لذتى است كه تشبيه به عسل شده ، و اگر « هاى » تصغير در آخرش آورده‌اند براى اين است كه « عسل » غالبا مؤنث استعمال مىشود ، بعضى هم گفته‌اند براى اين است كه « هاء » نامبرده بر يك قطعه از عسل دلالت كند هم چنان كه وقتى مىخواهند يك تكه طلا را نام ببرند مىگويند : « ذهبة » ، اين بود گفتار صاحب صحاح . و در اينكه امام فرمود : « و عسيله او را بچشد » اقتباسى از كلام رسول خدا ( ص ) شده كه در داستان مردى به نام رفاعة فرمود : « لا حتى تذوقى عسيلته و يذوق عسيلتك » ، و داستان وى چنين بود : در تفسير الدر المنثور از بزاز و طبرانى و بيهقى روايت آمده كه رفاعة بن سموأل همسرش را طلاق داد ، همسرش خدمت رسول خدا ( ص ) رسيد و عرضه داشت : يا رسول اللَّه عبد الرحمن با من ازدواج كرده ولى با او نيست مگر چيزى مثل اين ( و اشاره كرد به رشته اى از جامه اش ) ، رسول خدا ( ص ) جوابش را نداد ، و او هم چنان تكرار كرد تا آنكه رسول خدا ( ص ) فرمود : به نظرم مىخواهى دوباره به همسرى رفاعة برگردى ؟ نه ، ممكن نيست مگر بعد از آنكه تو عسيله او را بچشى و او عسيله تو را بچشد . « 1 » مؤلف : اين روايت از روايات معروف است ، جمع كثيرى از صاحبان صحاح و غير ايشان از اهل سنت نيز آن را نقل كرده‌اند ، و بعضى از محدثين شيعه ، نيز هر چند الفاظ آن مختلف نقل شده ، ليكن بيشتر نقلها مشتمل بر جمله نامبرده است . و در تهذيب از امام صادق ع روايت آمده كه در باره متعه سؤال شد كه آيا عقد متعه هم در محلل شدن كافى است يا حتما بايد عقد دائم باشد ؟ فرمود : نه ، كافى نيست ، براى اينكه خداى تعالى در آيه شريفه * ( « فَإِنْ طَلَّقَها فَلا تَحِلُّ لَه مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَه ، فَإِنْ طَلَّقَها فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يَتَراجَعا » ) * ، مىفرمايد اگر شوهر دوم كه در حقيقت محلل است او را طلاق داد آن گاه شوهر اول مىتواند با او ازدواج كند ، و در متعه طلاق نيست . « 2 » و نيز در همان كتاب از محمد بن مضارب روايت شده كه گفت : از حضرت رضا ع پرسيد : آيا مرد خواجه هم محلل مىشود ؟ فرمود : نه « 3 » و در تفسير قمى در ذيل آيه : « * ( وَإِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ ) * . . . * ( وَلا تُمْسِكُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا ) * . . . » « 4 » مىگويد : امام ع فرمود وقتى طلاقش داد ديگر نمىتواند به او برگردد مگر آنكه آنچه را كه گرفته برگرداند .

--> ( 1 ) تفسير الدر المنثور ، ج 1 ص 283 ( 2 ) تهذيب ، ج 6 ، ص 34 ( 3 ) تهذيب ، ج 6 ، ص 34 ( 4 ) تفسير قمى ، ج 1 ، ص 76